Vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp: 8 nhóm và cách dùng đúng

Mỗi gam đất khỏe có thể chứa tới hàng tỷ vi sinh vật. Phần lớn chúng không gây hại, và một số nhóm làm những việc mà phân bón hay thuốc hóa học khó thay thế: lấy đạm từ không khí, giải phóng lân bị đất giữ chặt, kéo dài “cánh tay” rễ đi tìm nước và dinh dưỡng, cạnh tranh với nấm bệnh, thậm chí ký sinh và tiêu diệt sâu hại. Đó là lý do vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp ngày càng xuất hiện nhiều trong phân bón vi sinh, chế phẩm sinh học và thuốc BVTV sinh học.

Nhưng thị trường cũng nhiều lời hứa quá mức. Bài viết này tổng hợp từ các nguồn chính thống — quy chuẩn phân bón Việt Nam, Danh mục thuốc BVTV, nghiên cứu của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, các trường đại học và tạp chí khoa học quốc tế — để chia vi sinh vật có lợi thành 8 nhóm theo chức năng. Với mỗi nhóm: chúng làm gì, bằng chứng mạnh đến đâu, giới hạn ở đâu, và áp dụng thế nào cho đúng trên đất đỏ bazan chua của Lâm Đồng.

Mục lục

1. Vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp và khung pháp lý tại Việt Nam
2. Nhóm 1: Vi sinh vật cố định đạm
3. Nhóm 2: Vi sinh vật phân giải lân
4. Nhóm 3: Vi sinh vật phân giải kali
5. Nhóm 4: Nấm rễ cộng sinh (mycorrhiza)
6. Nhóm 5: Vi sinh vật đối kháng bệnh hại
7. Nhóm 6: Vi sinh vật trừ sâu, tuyến trùng
8. Nhóm 7: Vi sinh vật phân giải chất hữu cơ
9. Nhóm 8: Vi sinh vật lên men (kiểu EM)
10. Chọn vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp theo mục đích và cây trồng Lâm Đồng
11. Điều kiện để vi sinh vật sống và làm việc
12. Đọc nhãn, chọn sản phẩm và an toàn
13. Sản phẩm liên quan
14. Câu hỏi thường gặp
15. Nguồn tham khảo và miễn trừ

1. Vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp và khung pháp lý tại Việt Nam

Vi sinh vật có lợi gồm vi khuẩn, xạ khuẩn, nấm và cả virus côn trùng, được tuyển chọn để hỗ trợ dinh dưỡng cây, cải tạo đất hoặc phòng trừ dịch hại. Tại Việt Nam, chúng đi vào sản xuất theo hai con đường pháp lý khác nhau:

Theo QCVN 106:2025/BNNMT (mục 2.1.4b; thay QCVN 01-189:2019 từ 30/6/2026), phân bón vi sinh vật là phân bón chứa vi sinh vật có ích có khả năng tạo ra hoặc chuyển hóa chất dinh dưỡng thành dạng cây sử dụng được. Quy chuẩn nêu phương pháp thử cho các nhóm: vi sinh vật cố định nitơ (TCVN 6166:2002), phân giải phốt pho khó tan (TCVN 6167:1996), phân giải xenlulo (TCVN 6168:2002), nấm rễ nội cộng sinh (TCVN 12560-1:2018) và các vi sinh vật có ích khác.

Ở phía thuốc BVTV, theo tổng hợp của Hội doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thuốc BVTV Việt Nam (VIPA) với số liệu đến 6/2020 (danh mục theo Thông tư 10/2019), danh mục khi đó có 231 hoạt chất sinh học (khoảng 13% tổng số), trong đó 37 hoạt chất là vi sinh vật sống — như vi khuẩn Bt, Bacillus subtilis, nấm Beauveria, Metarhizium, Trichoderma, Paecilomyces và virus NPV.

📌 Một nguyên tắc xuyên suốt bài: phân bón vi sinh không được quảng cáo là “trị bệnh”. Muốn phòng trừ một bệnh hay một loài sâu cụ thể, cần sản phẩm có số đăng ký thuốc BVTV ghi đúng cây và đúng đối tượng.

2. Nhóm 1: Vi sinh vật cố định đạm

Khí nitơ chiếm khoảng 78% không khí nhưng cây không dùng trực tiếp được. Một số vi khuẩn có enzyme nitrogenase chuyển N₂ thành dạng cây hấp thu. Xem thêm vai trò của đạm ở bài đạm trong nông nghiệp và bức tranh chung về 17 nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu.

Cộng sinh: Rhizobium, Bradyrhizobium với cây họ đậu

Vi khuẩn nốt sần xâm nhập rễ cây họ đậu, tạo nốt sần và cố định đạm cho cây. Đây là nhóm có bằng chứng đồng ruộng mạnh trong các nhóm vi sinh bổ sung dinh dưỡng:

• Nghiên cứu tại Sơn La (Tạp chí KH&CN Nông nghiệp Việt Nam, 2011): chế phẩm vi khuẩn nốt sần cho đậu tương tăng năng suất hạt từ khoảng 13% đến 70% tùy điểm, và có thể thay khoảng 30 kg N/ha phân đạm.
• Báo cáo hợp tác của Diễn đàn Hợp tác Hạt nhân châu Á (FNCA) về Việt Nam: tại Củ Chi, đậu tương được nhiễm khuẩn tăng năng suất hạt 17–34%; tại Hòa Bình, lạc và đậu tương dùng chế phẩm kèm 15 kg N/ha cho năng suất tương đương bón 30 kg N/ha.
• Cùng báo cáo: trên đậu xanh, chế phẩm ít tác dụng ổn định vì đất đã có sẵn vi khuẩn nốt sần bản địa.

Bài học: chế phẩm nốt sần hiệu quả nhất trên ruộng chưa từng trồng loại đậu đó hoặc đất nghèo vi khuẩn bản địa, và phải dùng đúng nhóm vi khuẩn hợp với loài đậu.

Tự do và hội sinh: Azotobacter, Azospirillum

Các vi khuẩn này sống tự do trong đất hoặc quanh rễ cây không phải họ đậu (lúa, ngô, rau). Tổng quan của Aasfar và cộng sự (Frontiers in Microbiology, 2021) cho thấy:

• Lượng đạm cố định của Azotobacter ngoài đồng thường chỉ khoảng 0,3–15 kg N/ha/năm (một số báo cáo đến 60) — nhỏ so với nhu cầu đạm của cây trồng.
• Lợi ích có khi đến từ chất kích thích sinh trưởng (IAA, gibberellin, cytokinin) nhiều hơn từ đạm.
• pH dưới 6 làm giảm hoặc ức chế hoàn toàn sự phát triển của Azotobacter.

⚠️ Với đất Lâm Đồng pH 4,5–5,5: chế phẩm chứa Azotobacter ít phù hợp với đất bazan chua, kể cả khi đã bón vôi cải tạo ở mức khuyến cáo cho cà phê, sầu riêng. Không nên bón vôi chỉ để dùng vi sinh, và đừng kỳ vọng vi sinh cố định đạm tự do thay được phân đạm cho cà phê, rau.

3. Nhóm 2: Vi sinh vật phân giải lân

Trên đất đỏ bazan, phần lớn lân bón vào bị sắt và nhôm giữ lại thành dạng khó tan (xem lân trong nông nghiệp). Một số vi khuẩn và nấm tiết axit hữu cơ, enzyme phosphatase để hòa tan một phần lượng lân này. Các chi thường gặp: Bacillus (như B. megaterium — nay xếp vào chi Priestia — và B. subtilis), Pseudomonas và các nấm Aspergillus, Penicillium.

Tổng kết của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (Phạm Văn Toản, Phạm Bích Hiên) về vi sinh vật phân giải lân cho thấy:

• Trong phòng thí nghiệm, chủng Bacillus hòa tan khoảng 59,7% lân từ phosphate sắt, so với 0,42% ở đối chứng.
• Thí nghiệm trên lúa, đậu tương, khoai tây ghi nhận tăng sinh khối và năng suất; thay 30–50% lân bón bằng quặng phosphorit kết hợp vi sinh vật không làm năng suất khác biệt có ý nghĩa.

Giới hạn: khả năng hòa tan lân mạnh trong ống nghiệm không phải lúc nào cũng chuyển thành lượng lân cây hút được ngoài đồng. Vi sinh phân giải lân giúp tận dụng tốt hơn lân sẵn có, không thay thế việc bón đủ lân.

4. Nhóm 3: Vi sinh vật phân giải kali

Phần lớn kali trong đất nằm trong khoáng silicat (mica, fenspat, illit…) mà cây không lấy được ngay. Tổng quan của Etesami và cộng sự (Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 2017) mô tả nhóm vi khuẩn phân giải kali (KSB) như Bacillus mucilaginosus, B. edaphicus, B. circulans (tên theo tài liệu gốc; nay một số loài đã được xếp sang chi khác), Paenibacillus hòa tan khoáng bằng axit hữu cơ, polysaccharide và tạo phức.

Thực tế cần nhớ: hiệu quả phụ thuộc đất có sẵn khoáng chứa kali hay không, và thay đổi mạnh theo đất, khí hậu. Bằng chứng đồng ruộng còn ít hơn nhiều so với nhóm cố định đạm. Đất đỏ bazan đã phong hóa mạnh, nghèo các khoáng mica, fenspat chứa kali, nên nguồn kali để vi sinh hòa tan rất ít — kỳ vọng ở nhóm này nên thấp. Cây ăn trái, cà phê nuôi trái vẫn cần bón kali đầy đủ (xem kali trong nông nghiệp).

5. Nhóm 4: Nấm rễ cộng sinh (mycorrhiza)

Nấm rễ nội cộng sinh (AM, arbuscular mycorrhiza) sống chung với rễ của phần lớn cây trồng, trừ một số họ như họ Cải (bắp cải, súp lơ, cải) — mối quan hệ đã tồn tại hơn 400 triệu năm. Sợi nấm mọc ra khỏi rễ như những “rễ phụ” siêu nhỏ, vươn tới vùng đất mà rễ đã hút cạn lân, đưa lân về cho cây; đổi lại cây cung cấp đường cho nấm.

Tổng quan của Kobae (Frontiers in Environmental Science, 2019) lưu ý ba điểm thực tế:

• Bón lân quá nhiều làm giảm mức độ cộng sinh của nấm rễ.
• Cày xới thường xuyên làm thay đổi thành phần nấm rễ trong đất.
• Bổ sung nấm rễ từ chế phẩm thường không làm tăng lượng lân cây hút, vì nấm rễ bản địa đã thích nghi tốt và cạnh tranh mạnh với chủng đưa vào.

Cách “nuôi” nấm rễ thường hiệu quả hơn không phải là mua thêm nấm, mà là: bón lân vừa đủ, hạn chế xới đất sâu quanh gốc cây lâu năm, giữ lớp phủ hữu cơ, trồng cây che phủ. Chế phẩm nấm rễ có thể có ý nghĩa hơn với giá thể đã xử lý sạch cho cây con trong vườn ươm, nơi chưa có nấm rễ bản địa.

6. Nhóm 5: Vi sinh vật đối kháng bệnh hại

Đây là nhóm quen thuộc nhất với nhà vườn Lâm Đồng. Các tác nhân chính:

Ba tác nhân Trichoderma, Bacillus, Streptomyces hay được phối hợp trong một chế phẩm — xem bài vi sinh vật Trichoderma, Streptomyces và Bacillus. Tại Việt Nam, một số thuốc chứa Trichoderma đã được đăng ký cho các đối tượng cụ thể như tuyến trùng, thối rễ trên cà phê, hồ tiêu, lở cổ rễ cà chua; các chế phẩm dạng phân bón thì không được ghi công dụng trị bệnh. So sánh các tác nhân sinh học trừ bệnh ở bài thuốc trừ nấm sinh học.

💡 Vi sinh đối kháng mạnh nhất khi có mặt trong đất trước mầm bệnh. Với cây đã thối rễ, xì mủ nặng, cần thuốc có đăng ký và cải thiện thoát nước trước, rồi mới dùng vi sinh để giữ vùng rễ.

Đọc chuyên sâu: nấm Trichoderma và cách dùng, vi khuẩn Bacillus, xạ khuẩn Streptomyces.

7. Nhóm 6: Vi sinh vật trừ sâu, tuyến trùng

Nhóm này thuộc đường thuốc BVTV sinh học, phải dùng đúng đối tượng ghi trên nhãn:

Đối tượng cụ thể của từng sản phẩm theo nhãn đăng ký. Nấm xanh, nấm trắng cần ẩm độ cao: phun chiều mát, vào thời điểm ẩm (mùa mưa), hạn chế phun giữa mùa khô nắng gắt.

Một nghiên cứu của Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM (Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển, 2022) ghi nhận dòng nấm Purpureocillium lilacinum 11BB giảm khoảng 79–80% tuyến trùng tuổi 2 và 77–80% trứng tuyến trùng sưng rễ trên cà chua trong nhà lưới so với đối chứng. Đây là kết quả nhà lưới trên cà chua; chưa có thí nghiệm tương tự trên cà phê, hồ tiêu trong nguồn đã tra.

Ngoài vi sinh vật sống, abamectin là sản phẩm lên men từ xạ khuẩn, còn emamectin là dẫn xuất bán tổng hợp từ avermectin — xem nhóm avermectin. Trong chai các thuốc này không còn vi sinh sống; dùng và luân phiên như thuốc hóa học.

8. Nhóm 7: Vi sinh vật phân giải chất hữu cơ

Nhóm phân giải xenlulo, lignin, protein biến xác bã thực vật, phân chuồng thành mùn — nền tảng của ủ phân hữu cơ. Các nhóm thường dùng: nấm Trichoderma, vi khuẩn Bacillus chịu nhiệt, xạ khuẩn Streptomyces. Trong đống ủ, các nhóm thay nhau hoạt động: vi khuẩn chịu nhiệt mạnh ở giai đoạn nóng, nấm và xạ khuẩn mạnh ở giai đoạn nguội, phân giải phần xơ cứng.

Với Lâm Đồng, đây là nhóm đem lại lợi ích dễ thấy: vỏ cà phê, thân lá rau, phế phẩm hoa là nguồn hữu cơ rất lớn. Ủ đúng cách giúp phân hoai nhanh, ít mầm bệnh, rồi trả lại chất hữu cơ cho đất — chính chất hữu cơ này lại là “thức ăn” để các nhóm vi sinh khác sống được.

• Băm nhỏ phụ phẩm, trộn với phân chuồng để cân bằng đạm.
• Rắc chế phẩm theo từng lớp, giữ ẩm vừa (nắm chặt rịn nước nhưng không chảy thành dòng).
• Đánh đống, che bạt, đảo định kỳ đến khi phân tơi, nâu sẫm, hết mùi hôi.

Ví dụ sản phẩm thuộc nhóm phân giải hữu cơ: SITTO RHODO PHOS 20L của SITTO Việt Nam là phân bón lá vi sinh vật dạng lỏng, có thành phần vi sinh vật phân giải xenlulo theo nhãn bao bì. Nhà vườn có thể tham khảo sản phẩm khi cần bổ sung vi sinh hỗ trợ phân giải xác bã hữu cơ và chăm sóc môi trường đất quanh rễ; kết hợp quản lý hữu cơ, độ ẩm và thoát nước. Liều lượng, cách pha và phương pháp sử dụng theo nhãn sản phẩm.

9. Nhóm 8: Vi sinh vật lên men (kiểu EM)

Vi khuẩn lactic, nấm men, vi khuẩn quang hợp được phối hợp trong mô hình “Vi sinh vật hữu hiệu” (EM) do GS. Teruo Higa (Nhật Bản) phát triển từ thập niên 1980, dùng để ủ bokashi, ủ dịch, khử mùi chuồng trại.

Về hiệu quả trên cây trồng, bằng chứng còn tranh cãi. Thí nghiệm đồng ruộng 2003–2006 tại Thụy Sĩ (Mayer và cộng sự, Applied Soil Ecology, 2010) không thấy vi sinh vật EM làm thay đổi năng suất hay hệ vi sinh đất; tác dụng quan sát được chủ yếu đến từ chất mang giàu dinh dưỡng. Thí nghiệm này làm ở khí hậu ôn đới, trên EM, nên không đại diện cho mọi chế phẩm; nhưng nó nhắc nhà vườn đánh giá chế phẩm bằng thử nghiệm thực tế trên vườn mình.

10. Chọn vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp theo mục đích và cây trồng Lâm Đồng

11. Điều kiện để vi sinh vật sống và làm việc

Vi sinh vật có lợi trong nông nghiệp là sinh vật sống. Mua đúng sản phẩm nhưng bón sai điều kiện, nhiều tế bào có thể chết trước khi kịp làm việc.

Quy tắc phối hợp

1. Không pha chế phẩm vi khuẩn với thuốc gốc đồng, kháng sinh nông nghiệp; không pha chế phẩm nấm (Trichoderma, nấm xanh, nấm trắng) với thuốc trừ nấm.
2. Không trộn với vôi bột hay phân hóa học đậm đặc.
3. Qua nhỏ giọt: chạy một đợt riêng chỉ có nước sạch và chế phẩm, cách lần châm phân vài ngày. Nước máy có clo nên để lắng trước khi pha.
4. Khi cần phối hợp, đọc nhãn và thử trên lượng nhỏ theo hướng dẫn phối trộn thuốc BVTV và phân bón lá.

12. Đọc nhãn, chọn sản phẩm và an toàn

1. Tên vi sinh vật cụ thể: tốt nhất đến loài và chủng. Một số chi như Pseudomonas, Burkholderia, Streptomyces, Candida có cả loài có lợi lẫn loài gây bệnh, nên chỉ tên chi là chưa đủ.
2. Mật độ kèm đơn vị (CFU/g, CFU/ml hoặc CFU/L). Quy về cùng đơn vị trước khi so sánh các sản phẩm.
3. Đúng nhóm chức năng với vấn đề của vườn: ủ phân khác với trừ sâu, khác với cố định đạm.
4. Số đăng ký thuốc BVTV hoặc quyết định công nhận phân bón, tra lại được.
5. Hạn dùng và bảo quản: nơi khô mát, tránh nắng; mật độ sống giảm theo thời gian.
6. An toàn: đeo găng tay, khẩu trang khi pha, tưới; người có bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch hạn chế tiếp xúc; để xa tầm tay trẻ em.

Ví dụ ứng dụng tại vườn: tưới chế phẩm vi sinh vào vùng rễ có đất ẩm, tránh nắng gắt; với Trichoderma USA của Xuyên Á Group, làm theo nhãn sản phẩm về lượng pha, cách tưới và phạm vi sử dụng.

13. Sản phẩm liên quan

• SITTO Humic – cây ra rễ nhanh — bổ sung chất hữu cơ, làm nền thức ăn cho vi sinh vùng rễ; công dụng theo nhãn.
• SITTO Fulvix – ra rễ khỏe — axit fulvic; công dụng theo nhãn.

Chế phẩm vi sinh: TRICO PC của Xuyên Á (tổ hợp Trichoderma, Streptomyces và Bacillus theo công bố của hãng) và SITTO RHODO PHOS 20L (phân bón lá vi sinh vật dạng lỏng, thành phần vi sinh vật phân giải xenlulo theo nhãn). Xem nhãn bao bì về dạng đăng ký, thành phần và phạm vi sử dụng.

Liều tham khảo theo nhãn — đọc kỹ nhãn trước khi dùng.

14. Câu hỏi thường gặp

Phân vi sinh có thay được phân hóa học không?

Không thay hoàn toàn. Vi khuẩn nốt sần trên cây họ đậu có thể giảm được một phần phân đạm — khoảng 15 kg N/ha (Hòa Bình) đến 30 kg N/ha (Sơn La) trong các thí nghiệm ở Việt Nam. Các nhóm khác chủ yếu giúp cây tận dụng tốt hơn dinh dưỡng sẵn có. Giảm phân nên làm từ từ và theo dõi cây.

Nhóm vi sinh nào đáng dùng nhất cho vườn cà phê, sầu riêng Lâm Đồng?

Thường là nhóm phân giải hữu cơ (ủ vỏ cà phê, phân chuồng) và nhóm đối kháng giữ vùng rễ khỏe vào đầu và cuối mùa mưa — luôn đi kèm phân hữu cơ và thoát nước tốt.

Có nên mua chế phẩm nấm rễ (mycorrhiza) cho cây lâu năm?

Nghiên cứu cho thấy nấm rễ bản địa thường cạnh tranh mạnh với chủng đưa vào. Với vườn đang trồng, bảo vệ nấm rễ sẵn có (bón lân vừa đủ, ít xới gốc, giữ lớp phủ) thường hiệu quả hơn. Chế phẩm có thể có ý nghĩa hơn với giá thể vườn ươm.

Đất chua có dùng vi sinh được không?

Được, nhưng nhiều nhóm hoạt động kém ở đất quá chua. Cải tạo độ chua bằng vôi theo khuyến cáo cho cây trồng và tăng chất hữu cơ; bón vôi trước rồi chờ 1–2 tuần mới dùng vi sinh. Chọn nhóm vi sinh phù hợp đất chua thay vì bón vôi quá tay.

Dùng vi sinh bao lâu thì thấy hiệu quả?

Ủ phân thấy rõ sau vài tuần; thuốc vi sinh trừ sâu tác dụng sau vài ngày; cải tạo vùng rễ cần dùng đều đặn qua nhiều tháng, kết hợp hữu cơ.

Có thể dùng nhiều loại chế phẩm vi sinh cùng lúc?

Nhiều chế phẩm đã phối sẵn nhiều nhóm. Khi dùng các sản phẩm riêng lẻ, theo hướng dẫn trên nhãn từng sản phẩm và tránh pha chung với hóa chất diệt vi sinh.

15. Nguồn tham khảo và miễn trừ

• Nghị định 84/2019/NĐ-CP về quản lý phân bón; QCVN 01-189:2019/BNNPTNT về chất lượng phân bón (Thông tư 09/2019/TT-BNNPTNT); QCVN 106:2025/BNNMT (Thông tư 86/2025/TT-BNNMT).
• Nguyễn Văn Sơn (VIPA, 2020). Thực trạng và phát triển thuốc bảo vệ thực vật sinh học ở Việt Nam.
• Chi cục Trồng trọt và BVTV TP.HCM (2019). Phòng trừ sinh vật hại bằng biện pháp sinh học.
• Lê Thị Thanh Thủy và cộng sự (2011). Đánh giá hiệu lực của chế phẩm vi sinh cố định đạm đối với cây đậu tương tại Sơn La. Tạp chí KH&CN Nông nghiệp Việt Nam 01(13).
• FNCA (Diễn đàn Hợp tác Hạt nhân châu Á). Báo cáo quốc gia Việt Nam về chế phẩm vi khuẩn nốt sần cho cây họ đậu.
• Aasfar A. và cộng sự (2021). Nitrogen fixing Azotobacter species as potential soil biological enhancers for crop nutrition and yield stability. Frontiers in Microbiology 12: 628379. Đọc nguồn gốc
• Phạm Văn Toản, Phạm Bích Hiên. Nghiên cứu sử dụng vi sinh vật phân giải lân ở Việt Nam. Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.
• Etesami H. và cộng sự (2017). Potassium solubilizing bacteria (KSB): mechanisms, promotion of plant growth, and future prospects. Journal of Soil Science and Plant Nutrition 17(4).
• Kobae Y. (2019). Dynamic phosphate uptake in arbuscular mycorrhizal roots under field conditions. Frontiers in Environmental Science 6: 159. Đọc nguồn gốc
• Trần Thị Kiều Oanh và cộng sự (2022). Khả năng kiểm soát tuyến trùng sưng rễ Meloidogyne incognita của dòng nấm Purpureocillium lilacinum 11BB. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển 21(1).
• Mayer J. và cộng sự (2010). How effective are “Effective microorganisms (EM)”? Applied Soil Ecology.

Miễn trừ: Bài viết mang tính tham khảo kỹ thuật, tổng hợp từ tài liệu khoa học và văn bản pháp lý công khai. Vai trò mô tả cho từng nhóm vi sinh vật là đặc điểm chung theo nghiên cứu, không phải công bố về một sản phẩm cụ thể. Công dụng, liều lượng, phạm vi sử dụng và thời gian cách ly của mỗi sản phẩm theo nhãn và quyết định được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.